Негізгі бет > публицистика > Мұхтар Мағауин шығармаларындағы ұлттық мұрат.

Мұхтар Мағауин шығармаларындағы ұлттық мұрат.

(жалғасы)Жүйріктің шабысын, қарттың қуанышы иен күйінішін  параллельді суреттеуі автор бойындағы рухтың биік екендігінің көрінісі. ″Жыланды жаздағы″ Қужаурын атты жануардың да кезінде бәйгеде дес бермеген жүйрік болғаны туралы автордың баяндауынан оқып білеміз. ″Қужауырын ақ көбік боп терлеген екен. Бір кезде осы өңірді тамсандырған тұлпар болған деседі. Алдымен құнан жарыста озыпты. Дөненінде үлкен бәйгеге қатысып, үшіншіге ілінеді. Ал елер жылы, бестісінде елу аттың алдында лағып келіпті. Бос белбеу, бота тірсек Көксерке атанады… Бір кезде желмен жарысқан бәйге Көксерке, қазіргі жарым-жартылай мүгедек Қужауырын Едігенің астына осылай тиіп еді.″ Соғыс жылдары ауыр жұмыстардың кесірінен мүгедек болып қалған атқа деген Едігенің сүйіспеншілігі ерекше. Сол себепті аттың азапты өлімі оны қатты толқытады. ″Жүйрік″ пен ″Жыланды жаз″ туындыларының негізгі көтерген мәселесі ұлттық сананың төмендеп, құлдыруы. Қазақ халқы үшін жылқы малы ішсе сусыны, кисе киімі, мінсе көлігі болған. Сонау көне замандардан Күлтегіннен, ақтабан шұбырынды кезеңінде Абылай хан, Бөгенбай, Қабанбай сынды, отарлау саясаты кезінде Кенесарының көтерілістерінде ерге қанат бітірген жылқы малы қазақтар үшін жеті қазынаның бірі болып саналған. Халқымызда атты баптап атбегілікпен айналысып, жүздің жүйрігін аламан бәйгесіне қосып, қазақтардың ұлттық өнердің сан-саласымен шұғылданғандығына осы көкем туынды бірден-бір дәлел болады. ″Көкбалақта″ халқымыздың мол рухани мұрасын  сақтаған күйші тағдыры туралы сыр шертіледі. ″Көкбалақ″ шығармасы өнердің өресін шыңға жетелеген күй құдіретін жыр еткен әдебиетімізде өшпес үлкен орны бар туынды. Романда барлық ғұмырын өнер жолында сарп еткен Тоқсоба қарт арқылы ұлттық болмысымыздың биік екенін танимыз. Ертеңін ойлаған қарт келешек ұрпқтан күтері мол болған, кейін келе жастардың сана сезімінің  уақыт өте өзгеруіне налып нағыз өнердің нақышын жоғалтатына күмәнданбаған. Ойлағанындай уақыт дегенін алатынына көзі жетіп бар білетін өнерін болашаққа аманат етпек болады, бірақ көнеден келе жатқан күйдің әуендерін жас өнер иелері  бояуын  жоғалтып бара жатқанына қария қынжылады. ″Қажым көп күй тартты. Бірінен-бірі аусайшы. Тоқсоба байқап отыр, өзара құсамайтын, әр түрлі әуендегі күйлердің өзі бір сарындас даурықпа тарсылдаққа айналып жатыр″.(жалғасы бар)

Advertisements
Санаттары:публицистика Кілтсөздері:,
  1. No comments yet.
  1. No trackbacks yet.

Пікір қалдыру

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Өзгерту )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Өзгерту )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Өзгерту )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Өзгерту )

Connecting to %s

%d bloggers like this: