Archive

Archive for 2008 Сәуір

Сүйікті оқырман!

Сәуір 28, 2008 22 пікір

Сүйікті оқырманыңыз кім? Блогыңызды үнемі оқитын, пікір қалдыратын оқырман емес пе? Солай болса, осы оқырман жайлы сөз етсек…

«Қазақ блогшыларына пікір қалдырып жүргендердің келбетін анықтау» ойы Асхат ағаға келген еді. Былай қарасаңыз, сіздің жазбаларыңызды үнемі оқитындар тек қана блогшы емес, сонымен қатар блогы жоқ болса да, осындағы ақпаратты қызықтайтындар. Мен білетіндерден Айко(толық атын білмеймін), Сәкен, kazakh, Ақшақар, Тоты, Керім…қалғандарын өзіңіз толықтырасыз деп ойлаймын(пікірлер ішінде). Сонымен, осы оқырман үшін блогымда сауалнама жариялаймын, ал сіздер осындай оқырмандардың адрестерін білетін болсаңыз немесе хабарласып жатсаңыз, айта салуыңызды сұраймын!!!

Сұрақтар:

1)     Блогтарды жиі оқисыз ба?

 

А) күнде

Ә) аптасына 3-4 рет

Б) айына бірнеше рет

 

2)     Блогтардың авторларымен таныссыз ба?

 

А) көп блогшылармен жиі хабарласып тұрамын

Ә) мен оқитын блогтардың иелері – жақын дос(тар)ым

Б) жоқ, блогтағы пікірлерді санамағанда араласпаймыз

 

3)     Қандай қазақ тілді блогтарды оқисыз?

    

     А) Әдеби(өнер/шығармашылық)тақырыпта

     Ә) Ақпараттық технологиялар тақырыбында

     Б) Діни тақырыпта

     В) Әртүрлі тақырыпта

 

4)     Қазақ блогтарға не жетіспейді?

 

А) шеберлік(сапа)

Ә) үнемі жаңартылатын блог саны аз(ұқыптылық)

Б) бәрі бар

В) өз жауабыңыз

 

5)     Қазақ блогтардың қазіргі жағдайы?

 

     А) бұрынғымен салыстырғанда жақсырақ

     Ә) бұрынғымен салыстырғанда қызықты жазбалар аз

     Б) әлі де болса көп жұмыс жасау қажет

Advertisements

Мұхтар Мағауин шығармаларындағы ұлттық рух.

(жалғасы)Лашынның өзіндік  ішкі әлемі арқылы барлық қазақ болмысын, адам бойындағы жағымды жағымсыз қасиеттері мен қылықтарын, шағын ауыл адамдар өмірін автор шын шеберлікпен бейнелеген. Ауыл адамдарының қоғмның өзгеруімен қоса ұлттық болмыстың жоғалуына, адам бойындағы күндестік, пасықтық мінездеріне, сол дәуірдегі орыстану  процестеріне деген жазушының наласы тазы лашынды сөйлету арқылы биік дәрежеге көтерілген. Өмірінің соңына дейін табиғи дарындылығы арқылы аңшылықты дәріптеп өткен Қазы, өмірлік жары Айсұлу, көнекөз қария Омар ақсақал, пасық Есенжол сияқты образдар арқылы повестің ұлттық коллориті басым болып тұр. ″Осы қабырдың дәл іргесінде қыран тазы Лашынның да қаны төгілген-тін. Бірақ оны ешкім де білмейді. Тазыдан қалған жалғыз белгі – ауыл еркектерінің басындағы түлкі тымақтар да көп ұзамай да тозып бітті. Олардың орнын елтірі тымақтар мен арзан малақайлар басты. өйткені Лашын осы өңірдегі  асыл нәсілді ең соңғы тазы еді.″Дарынды сыншы Сағат Әшімбаев өзінің ″Парасатқа құштарлық″ атты еңбегінде осы повестке берген бағасы, бүгінгі таңның басты проблемасымен салыстыра кеткен жөн. М. Мағауиннің  ″Тазының өлімі″ повесінде негізінен кәдімгі ауыл өмірі суреттелген. Сол ауылдағы өсу мен өмірді, оздық дәстүрмен тозық салтты, адамдар арасындағы моральдық өсуді көрсетуді көздеген. Шағын ауылдағы сыры кетсе де сыны кетпеген халықтық қадір-қасиеттерді бүгінгі тұрпатымен байланысты сөз еткен. Мұхтардың кейіпкерлерінің портреттік, психологиялық мінездемесі мен тазысына дейін ешкімге ұқсамайды. Автор бәрін өзгеше берген. Тіпті өзі көтеріп отырған моральдық проблемалардың сөз болуы да өзгеше. Мұхтар ит туралы жазу үшін өмірден өзі білетіндеріне қоса басқа жазылған дүниелерді де қайта шолып өткен сияқты. Қазақ о бастан шын мәніндегі серілікті қатты қадірлеген халық. Бұның екінші жағында өмірдегі, табиғаттағы, адам бойындағы әсемдікті, пәктікті, сұлулықты қадірлеп жатқан жоқпа? Баптап қыран құс ұстауы, желмен жарысқан алғыр тазы жүгіртуі, үкілеп бәйгеге бұлақ бойын, шалқар өзендер мен көлдер бойын жағалай көшіп-қонуы тегін емес еді. Бұл да табиғатқа деген іңкәрлік сезімімен астасып жатыр. Иесі Қазының өлімі – шындығында Лашын тазының өлімі еді. Қазақ қадірлеп өткен Тазы бабалардың ата кәсібі болған, серіліктің тірісінде басынан сөз асырмаған Қазы рухының өшуі деп білеміз. Иә, Есенжол сияқтылар қай қоғамда да Қазылардан кейін өледі, көп нәрсеге бұрын қолдары жетеді Оларға сырдың суы сирағынан келмейді. Он Қазыдан бір Есенжол қауіпті тип. Түбінде осы бір қауіпті типтің көбеюінен ғана қорқуға болады.″ Демек, кемеңгер сыншының бұл шығармаға берген бағасы бүгінгінің күн қоғамының жан айқайын әр бір оқырман қауымға санасына жат емес екеніне және де бұл дерттен айығудың тек бір ғана жолы ұлттық болмыс пен рух мәселесін жоғары қою керектігін баса айта кетеді. Сонымен қатар қазіргі ортамызда жүрген Есенжол сияқты пасық адамдар қоғамымыздың құлдыратыны сөзсіз анық. (жалғасы бар)

Қазақ блогосферасы жайында

Сәуір 20, 2008 26 пікір

2007 жылдың қараша айында «Неліктен блог бастадың?» деген сауалнама қазақ блогшылардың ортақ блогы «Блог туралы блогта» жүргізіле бастады. Блогшылар төмендегідей жауап берді, Бақытнұр: «Блог жазу арқылы адам өзін басқаға танытумен қатар, менің қолымнан не келеді деп, өзін-өзі тани біледі. Қазақ қоғамына блог жазу Қазақ Ғаламторына өзіндік үлесін қосу арқылы көмектесе алады», Жанарбек: «Блогты жеке басымның күнделігі ретінде қолданамын. Бөліскім келген ойларды, тәжірибелерді, суреттерді және жаңалықтарды осы блог арқылы уақытқа не орынжайға бағынышсыз түрде әлемнің әр түкпіріндегі адамдармен ой пікір алмаса аламын», Бақытгүл: «Қазақ тілінде блог жазуға ықылас білдіргенімде,  ойымда бірнеше тақырып болды. Соның бірі білім және білімдегі ақпараттық – коммуникациялық технологиялар болса, екіншісі дүние жүзіндегі танымал, тіпті танымал болмаса да қызықты “әдеби сыйлықтар” тақырыбына шолу жасап, қазақ тілді оқырмандарды әлем әдебиетінде болып жатқан жаңалықтармен таныстыру еді»-деп өз пікірлерін білдірді. Сонымен, қазақ тіліндегі ақпаратқа деген қажеттілік блогтардың өмірге келуімен шешілді. Блогтағы материалдарды жастар да, ересек адамдар да жиі оқиды. Іздеу моторында «ақпарат технологиялар», «әдеби жаңалықтар», «қазақ басылымдары», «салт-дәстүр», т.б. сізге қажетті сөздерді енгізіп көрсеңіз, қазақ тіліндегі жеке веб-беттерге тап боласыз. Мұндағы мағлұмат тегін, ашық. 2008 жылдың басында «Азаттық радиосы» “Жас толқын” бағдарламасында қазақ блогосферасына қатысты жиі-жиі хабарлар беріп тұратын болды. Сол хабардың бірінші санында Асхат Еркімбай, Бақытгүл Салықова мен Қуаныш Мағзұмов блог не үшін қажет, қандай тақырыпта жүргізіледі, қоғам үшін маңыздылығы жайында сұхбат берді. Ал BBC Орта Азия елдері бөлімінің радио тілшісі Жаңа медиаға арналған  бағдарламасында белсенді қазақ блогшыларымен сұхбаттасып, қазақ блогосферасына деген қызығушылығын танытты. Қазақ блогосферасының дамуы жайында нақты мағлұмат алу үшін Асхат аға маған белсенді қазақ блогшылар арасында сауалнама жүргізіп көр, деп ұсыныс жасаған. Сауалнаманың нәтижесінде жауап бергендердің 57% блогтарын бір жыл, ал 27% жарты жыл, 14% бір жылдан көп жүргізгенің көруге болады. Келесі сұрақ «Блог бастауға не түрткі болды» дегенге, блогшылардың 86% «жеке қызығушылығым» деп жауап берді. Жеке веб-бет жүргізгенде блогшылардың 57% ешқандай қиындық болмағаның, ал 43% блогты жиі жаңартуға, басқа блогтарды оқуға мүмкіндігі шектеулі болғандығына себеп болған – интернет қызметінің қымбатшылығы деп жауап берген. Жеке веб-беттегі мағлұматтың маңыздылығын бағалау кезінде блогшылардың 43% қажетті ақпараттың жоқ еместігін мойындаса, 43% өзіңе қажетті ақпаратты блогтан тауып алатының көрсетті. Қазақ блог жүргізушілердің 71% әлеуметтік хабарлар, соның ішінде жаңалықтар немесе зерттеулерді, ал қалғаны ақпаратық технологиялар мен тұрмыстық кеңестерді жариялаймын деп жауап берді. Сонымен, қазақ блогосферасы не себепті пайда болды және оның маңыздылығы қандай екенің осы зерттеу барысында анықталды. Біріншіден, қазақ тілді Интернетті дамыту, өз білгеніңді басқаларға жеткізу, шығармашылықта немесе ғылымда өз идеяларды ұсыну және оларды талқылау сияқты негізгі себептер блогтардың танымалдылығына әсер еткендігі анықталды. Блог бастау үшін жеке қызығушылық және қымбат емес интернетке шығу мүмкіндігі болса, Қазақ блогшылардың саны және блогжазбалардың сапасы өсетіні сөзсіз. Жаңалық ашқаным жоқ, сонда да қызық болды :))))

P.S. Сауалнамаға қатысқандарыңызға көп рахмет.

Қазақ блогшылар!!!

Сәуір 17, 2008 22 пікір

 

Қазақ тілінде блог жүргізу бәріміз үшін әдетке айналды деп айтсам, қателеспейтін шығармын. Әдеті былай тұрсын, бұны парыз, міндет деп санайтын блогшылар бар екеніне күмәнданбаймын. Алғаш қазақ тілді блогтардың ішінде Эльвираның «Аспаздық» блогы 2005 жылдың қыркүйек айынан бастап тағамдар рецептерімен бізді таныстыруда. Бұл блог дәстүрлі БАҚтағы салалық басылымдарына жақын, себебі тек қана аспаздық тақырыбына арналған. 2006 жылы журналист Асхат Еркімбайдың «Үрімтал» атты блогы әлеуметтік, саяси, діни тақырыптарды қозғайтын, электронды басылымға ұқсас, бүгінде ең көп оқылатын веблогтардың бірі болса, Бақытнұрдың блогы word press тұғырнамасында қателеспесем 2007 жылдың сәуірінен, Аршаттікі 2007 жылдың ақпаңынан, Қуаныштікі 2007 жылдың шілдесінен, ал Анар Алибаева мен Бақытгүл Салықованың жеке веб-беттері 2007 жылдың мамыр айында пайда болды. Қазақ блогтары әртүрлі бағытта, тақырыпта жүргізіледі. Олардың ішінде салалық блогтар(дін, әдебиет, салт-дәстүр, өнер, ақпараттық технологиялар, спорт) және бірнеше тақырыпты қамтитындары да кездеседі. Өткен жексенбіде Қазақ блогшыларының google group-та сауалнама ашқан едім. Оған жауап бергендер әзірге аз. Сондықтан сауалнама сұрақтарын осында жариялаймын. Жауаптарды пікірге тастауға болады.

  1. Блог бастағаныңызға қанша болды?

а) 6 ай

ә) 1 жылдан аз

б) 1 жыл

в) 1 жылдан көп

2. Блог бастауға не түрткі болды?

а) жеке қызығушылық

ә) жұмыс

б) достарым

3.  Блог жүргізуде қандай қиындықтар бар?

 

а) интернет қымбатшылығы

ә) қызықты ақпарат жоқтығы

б) техника жағын түсінбеуім

в) қиындықтар болған жоқ

 

4. Блогыңызды қандай негізгі бағытта жүргізесіз?

 

а) ақпараттық технологиялар

ә) діни

б) шығармашылық(поэзия,проза,лирика,әдебиет)

в) аспаздық/тұрмыстқ кеңестер

г) әлеуметтік хабарлар(жаңалықтар/зерттеулер)

 

5. Қазақ блог жазбалардың ақпараттық маңыздылығын бағалаңыз:

 

а)мен үшін қажетті материалдар өте көп

ә)анда-санда қажетті ақпараттар жарияланады

б)маңызды/өзекті ақпаратты табу қиын

Санаттары:блогер, блогинг Кілтсөздері:,

Мұхтар Мағауин шығармаларындағы ұлттық рух.

Сәуір 17, 2008 2 пікір

(жалғасы) ″Тазының өлімі″ повесі  шоқтығы биік туынды. Басты кейіпкер Қазы мен тазы Лашын арқылы қазақ халқының  салт-санасын, әдет-ғұрпы мен аңшылық, саятшылық өнердің қыр-сырын көрсетеді. Ондағы лашынның  иесіне деген адалдығы, аңшылықтағы қырағылығы, өз ішінен тірегі берік, байлауы мықты ой түюі автордың қазақтардың жойылып бара жатқан ұлттық болмысын жандандыруының көрінісі. Күшік кезінен асырап, алғыр тазыға айналдырып  өзіне өмір серігі етіп алған тазының иесіне деген адалдығын көруге болады. Лашын көзін ашқаннан бергі айналадағы дос пен қасты, жаман мен жақсыны, ақ пен қараны тани білген. Жер жүзінде адамнан асқан күш иесі жоқ екеніне күмәнданбаған…″Жұмбақ жайттар молайған сайын лашынның адамның құдірет, күшіне деген сенімі арта берді. Өстіп жүргенде болған бір ерекше оқиғадан соң Лашын жан иесі атаулының бәрі адамзатқа бас ұратынына таңырқауын қоймады, адамның басқа мақұлықтардан артықшылығын құлай мойындады. Әділ екеуі қарақат теріп, кезекті сапардан қайтып келе жатқан. Беткейдегі шоқ ұшқатты айнала беріп еді, қарсы алдарында шылбыр бойындай жерде ғана тұрған Бардасоқтың үстінен түсті. Үнемі аш жүретін қара төбет тышқан үйге жем-шөпті талқан етіп шашып тастап енді жұмсақ топырақты бұрқыратып жатыр… сабалақ төбеттің баяғыда күшігін талағаны сонда ғана есіне түссе керек, Әділ еңкейіп жерге қол созды. Тысырды құлағы шалған төбет басын іннен жұлып алды, бірақ қауіпті тым кеш аңғарған екен, бұрыла бергенше ауыр тас қара қабырғадан сарт етті…. Екі аяқтылардың ең кішкентайы Әділ мынаны істегенде үлкендері қайтпек? Бірақ осы оқиғадан соң Лашын әлемде құдіретті күш иесі – тәңірі барлығына және оның қолынан келмейтін нәрсе жоқ екеніне ден қойды. Бұл тәңірінің аты – Адам еді.″(жалғасы бар)

Санаттары:публицистика Кілтсөздері:,

Мұхтар Мағауин шығармаларындағы ұлттық рух.

Сәуір 8, 2008 6 пікір

Бүгіннен бастап блогымда «Публицистика» айдарымен курстасым, әрі досым Ысқақова Мөлдірдің ғылыми мақаласын жариялай бастаймын. Мөлдір ҚарМУ филология факультетінің 4-курс студенті. Сүйіп оқитын жазушыларының бірі Мұхтар Мағауин.

Осыдан Қазақ әдебиетінде ұлттық рухтын туын көкке көтеріп жүрген, адамгершілікті, ізгілікті өмірлік мұраты еткен жан жұмыр жер бетіндегі әділетті өмір үшін күреседі. Сұрағы көп шешуі жоқ, шырғалаңы көп мына өмірде адамның адамдығын сарапқа салар, халқының мұңы мен зарын, әр бір пенденің бойындағы  тоғышарлық, қатыгездік т. б.мінез-құлықтарды, адамдық негізін аяқ асты қылған, ұлттық рух пен болмыстан ада болып бара жатқан қалың бұқараның бет алысына тосқауыл болар тек қуаты күшті, сөзі уытты көркем туындылар ғана  болмақ.

      Ұлттық әдебиетіміздің кемелденуіне үлес қосқан, өзіндік менін, халқының менін қалыптастыруда бар ғұмырын арнап келе жатқан дарын иесі, көркем сөздің майталманы, кемеңгер жазушы М. Мағауин қазақ халқының сан ғасырлық тарихи шырғалаң жолдарын шығармаларында сыр шертеді.

       Жазушы шығармалары қазақ халқының сонау көне заманнан бергі бүгінгі таңға дейінгі өмірін зерделеп, келер ұрпаққа өсиет етеуді мақсат тұтқан. Ұлттық болмыс пен рухты, салт-сананы дәріптеген қаламгердің қыл қаламынан туындаған ″Көк мұнар″,  ″Тазының өлімі″, ″Көкбалақ″, ″Жүйрік, ″Жыланды жаз″  сынды т. б. көркем туындылардын дүниеге әкелді(жалғасы бар).

       

Санаттары:публицистика Кілтсөздері:,

Блог түрлері

Сәуір 5, 2008 8 пікір

 

Блогтардың авторы кез-келген адам бола алатыны бәрімізге белгілі. Заң немесе экономика саласында жазатын журналист немесе үй шаруасындағы әйелдің блогтары тақырып жағынан әртүрлі болатыны түсінікті, сонымен қатар жеке беттің мазмұны ғана емес, дизайны, орнатылған суреттері, ал ең бастысы оқырманы да әртүрлі болады. Осыдан біз блогтарды бір жүйеге келтіріп, түрге бөлгенді жөн көрдік.

         Контенттік блог – автордың алғашқы жазбасын өзгертпей жариялайтын блог;

         Мониторингтік(сілтемелік) блог – негізгі мазмұн басқа блогтардан алынған цитаталардан тұрады;

         Сплог – спам немесе Интернет пайдаланушы үшін рұқсатсыз жіберелетін жарнама мен хабарлардан тұратын блог.

         Тамблелог – басқа блогжазбалардан айырмашылығы қарапайымдылығында. Бұл блогтың түрі қойындәптерге ұқсас және Тамблелогтың бірнеше түрі бар:

1. қарапайым блогжазба;

2. сілтеме немесе тек қана бір салаға байланысты сілтемелер тізімі;

3. цитата;

4. әңгімелесу, мысалы Интернет арқылы 2 адамның хат алмасу арқылы пайда болған диалог;

5. бейне: фото немесе сурет;

6. YouTube, Yahoo.Video, My space сияқты сайттарда видеоны орнатып, блогта оған сілтеме жасау. Бұл сілтемелер бір тақырыпта топтастырылуы немесе әртүрлі болуы мүмкін.

Техникалық неізі бойынша:

         Stand alone(автономды) блог – бөлек хостингтегі немесе тұғырнамадағы блог. Бұндай блогтар веб-кеңістікте нақты иесінің жеке меншігі болып табылады;

         Блог-тұғырнамадағы блог – блог-қызметтер((Livejournal, Liveinternet т.б. сияқты) негізінде жүргізіледі;

         Моблог – мобильді веблог, бұндай блогтардың негізгі мазмұны вебте мобильді немесе портативті құрылғылар арқылы орналасады. Телефон немесе сандық құралдардың көмегімен қашықтықтан жаңартыла алатын блог.

 

Санаттары:блогер, блогинг