ЖурналистикА_БлогинГ

Қазақ блогшылары арасында арнайы жүлде-сайыстар жоқтың қасы, алайда, оларға көңіл аударылмайды деп тағы айтуға болмайды. 2007 жылы Ұлттық «Мәссаған» порталы мен Қарағандылық үкіметтік емес ұйым өздерінің жеке жүлделерінде қазақ блогшыларына арнайы номинация арнаған-тын. Жеңімпаздар – блогшы Қуаныш Мағзуов пен Асхат Еркімбай болатын. 2008 жылы Award.kz жүлдесінде «Мемлекеттік тілдегі үздік сайт» номинациясында 3-орынды иеленіп, тағы екі номинация бойынша жеңімпаз атанған блогшы – Нұрғиса Асылбеков. Ал биылғы жылы Ansar атты блогшы “Біздің ауыл” үздік блогтар жүлдесі 2009 атты жобаны ұйымдастырмақшы. Осы жоба 01.07.2009 – 20.11.2009 мерзім аралығында өтеді.

Жоба қазақ тіліндегі блогтардың мәртебесін арттыру мен олардың сапасын жоғарылатуға бағытталған. Әрине, әр блогшыға мотивация қажет және осындай жүлделер арқылы әр блогшы Қазнеттегі өз маңыздылығын сезініп қалар деген үміттеміз. Жазбалардың саны мен сапасын арттыру да – жоба мақсаттарының бірі.

Жеңімпаздар мынадай аталымдар (номинация) бойынша анықталады: (жалғасын оқу…)

Блогымда Журналистикаға байланысты (оның ішінде Интернет-журналистикаға) кеңестер ВВС – дің курстарынан алынғанын байқаған шығарсыздар («ВВС» атты ілмектері бар жазбаларды қараңыз). Бұл кеңестер интернеттегі жас журналистер үшін де, ақпараттық жазбалар жазатын блогшылар үшін де пайдалы болады деген үміттемін.
Сонымен қатар, блоггингке байланысты бөлек жазбалар бар. Бүгінгі таңда манимейкерлер мен SEO саласындағылар блог арқылы ақша табудың жүздеген әдіс-тәсілдерін ұсынуда, соның ішінде копирайтерлер үшін материал дайындаған кезде қалай жазу/қандай көлемде/қандай тақырыпта/қандай мақсатпен, т.с.с.
Ал біздің мақсатымыз – сапалы ақпарат дайындау, блогингті дамыту болғандықтан, осындай кеңестерден қажеттісің таңдап, Сіздерге ұсыну.
Сіздермен бірге қызықты блог-жазба жазу, оларды талқылау әрқашан да қызықты, әрі пайдалы. Сондықтан да бүгін Эрнест Хемингуэйдің өзінен сабақ алуға қалай қарайсыздар?

1. Қысқа сөйлемдерді қолдануға тырысыңыз.
Хемингуэй қысқа да нұсқа жазатын. Бұл ең ұтымды стиль. Толықтауыш сөздер мен эпитеттерді аямай сызып тастаңыздар, тек негізгісін қалдырыңыз. Керемет нәрселердің барлығы да қарапайым! Хемингуэйдың танымал әңгімесі алты сөзден ғана тұрған: “For sale: baby shoes. Never worn.”(«Сатылады: балаларға арналған аяқ киім, киілмеген»).
2. Қысқа кіріспелерді қолданыңыз.
Бір тақырыпта материал жазам деген кезде, оның алдындағы кіріспені созып жазбаңыз. Оқырманның тақырыпқа қызығушылығын тудыратын 1-2 сөйлем жазсаңыз да жетеді.
3. Тілдің энергетикасын қолданыңыз.
Түсініксіз, белгіссіздік тудыратын сын есімдер мен сөз тіркестерін қолданбаңыз. Етістіктерді қолданатын болсаңыз, заттарды нақтылап суреттеуге жеңіл болады, әрі cөйлемде қарқын пайда болады.
4. Өз өзіңізге сенімді болыңыз + позитив
Мысалы
• Негативті реңктегі сөздерді қолданбаңыз. «Аурмайтын», «сыздамайтын» деген сөздердегі «жарақат» мағынасы оқырманның көңілін міндетті түрде аудартады.
• «Қымбат емес» деген сөздің орнына «экономды» деп қолданған дұрыс.
• «Бұл бағдарламалық жасақтама қате жібермейді» дегеннен гөрі, оның сапасы жайында жазған дұрыс.
5. Ешқашанда тек 4 ережені қолданбаңыз.
Хемингуэй екі ережені де ұстанып, жүре алады. Ал кез келген блогшы немесе копирайтер үшін мынау түсінікті болу қажет: сапалы мәтін жазуды үйренген кезде, үш ереже жеткіліксіз. Әрдайым машықтану, іс-тәжірибе, ЖАЗУ қажет!

Ассалаумағалейкум! Міне қазақ қаріптерімен тағы да қиындық пайда болды. Туған тілінде өз ой пікіріңді жаза алмауым қандай қын? Бәлкім қазақ блогтары көбейе түскен сайын бұл мәселе де өз шешімін табар. “Көш жүре түзелер”. Гуглдың қазақ тілін енгізіуінің өзі осындай сенім ұялатады. Хош, Манхеттен!

12/10/2006

Дәл осы блог жазба қазақ тілді блоггингке жасалған алғашқы қадам. Посттың авторы – белгілі журналист, блогшы Асхат Еркімбай. Жаңа жылдың алдында Асхат ағамен онлайн, кейін оффлайн да кездесіп, сұхбаттасқанбыз. Төменде сұхбаттан үзінді.

А.Е.: Ең алғаш рет блогты Нью-Йоркта аштым. БҰҰ – ның шәкіртақысын жеңіп алған соң үш күндей Колумбия Университетінде арнайы курстарға қатыстық, соның бірі осы блогқа, жаңа медияға байланысты болды. Профессор үш минуттың ішінде сайт жасауға болатынын көрсетті. Мен ол кісіден: “Қазақша да жазуға бола ма?” деп сұрадым. Сөйтіп, сол күні кешке блог аштым. Еш қиындық болған жоқ. Бірінші рет Блогспот тұғырнамасынан аштым, себебі ол Гуглмен байланысты. 1-2 айдан соң блогспоттағы блогыма спам қаптап кетті. Онымен күресе алмағандықтан, Уордпреске көштім. Кейін уордпресті қазақшалау ісін қолға алдық қой…

Блог жайлы басқаларға түсіндірген кезде олардың реакциясы қандай еді және осыған қызуғышылық танытқандардың ойы, мақсаты не еді?

А. Е.: Америкадан келген соң бұрын жұмыс істеп жүрген газетім жабылып қалды, сосын интернетомания дертіне шалдыққан кезім ғой…Содан бір күні “Жаңаеуразияның” хабарландыруын көріп, (жалғасын оқу…)

                                                                  Осы сөзді әр блогшы айтқан және де келешекте блог жүргіземін дегендер әлі де айтады. Алғашқы пост жазу үшін не істеу қажет, не жайында ойлану керек? Блог бастау-бұл автокөлік немесе жылжымалы мүлік сатып алу деген емес. Жеке бетті жүргіземін деп шешім қабылдау мен оны бастаудың арасында 10 минут уақыт болуы мүмкін және бұнда еш жамандық жоқ.

Бірақ, бұл сізге күткен/оң нәтиже әкеледі деген сөз емес. Себебі әр блогшының өзіндік тактикасы болған дұрыс. Адам блоггингке келгенде бір мезеттік сезімнің не эмоцияның құлы болуы мүмкін, яғни көкейінде жүрген пікірін не ойын жариялап, кейінде бұл тақырыпқа оралмай, басқа жаққа бұрып әкетіп, блогтың біріңғайлығын, идеялығын бұзады. Стильдерді талғау біраз уақытты алады. Басында блог бірнеше адаммен жүргізілгендей болып, кейін жеке, содан мүлдем жабылып, біраз уақыттан кейін жаңа тақырыппен қайта ашылған блогтардың өмір сүру үрдісі көптеп кездеседі.

Ақыры блог мүлдем жабылып қалған жағдайлар да болады, себебі жазатын тақырып қалған жоқ емес, бір тақырыптан екіншісіне көшу арқылы блогтың негізгі тематикасы байқалмай қалады. Бұны блогшының өзі де, оқырмандары да тез түсінеді.

Байқасаңыз, қазіргі кезде блогсосферадағы танымал блогтардың барлығы жайдан-жай, ойламаған жерден пайда болған жоқ. Олардың әрқайсысында негізгі тақырып, бағыт әуел бастан-ақ анықталған еді.

Өз ойым

Осыны аударған кезде өзімнің біраз қателіктерімді аңғардым. Бұл ақапарт әсіресе станделон блогтар үшін маңызды. Шынымен де өзіндік ережелерді енгізген дұрыс сияқты. Мысалы, мен осыны жазамын, ал мына тақырып блогымның бағытына келінкіремейді деген сияқты… Әр газеттің өзіндік редакциялық саясаты сияқты әр блогшы жеке беті үшін концепциясын құрастырып, бір бағытта блог жазбаларды жазса қандай нәтижелерге қол жеткізеді? Осы сұраққа бізге жаңадан келген блогшылар жауап береді деген үміттемін. Ал әзірге Қазақ блогшылардың көбісі сияқты Word Press-те өмір сүріп жүрміз және мұнда кім не туралы жазатынын да аңғарған секілдіміз. Барлықтарыңызға сәттілік тілеймін, блогтарыңыз мәнді де сәнді болсын!