Адамзат

- …Осы адам не үшін өмір сүреді?

- Өмір мәнін түсіну үшін. Тағы сұрақ бар ма?

- Бар. Неліктен әбден ойланып-толғанып және ақыры ақылы кірген кезде ол бірден өледі?

- Ақылы кіріп үлгермей, өліп қалғандар да аз емес.

- Жауап беруден қашпа. Және жанның ауысып қонуы туралы ескі ертегіні айтушы болма.
- Мен жауап берейін, бірақ оның алдында мынадай сұрақ қоюға рұқсат бер: арыстандар бөкендерді, өрмекшілер шыбындарды, түлкілер тауықтарды өлтіреді… бірақ жерді мекендеп жүргендердің қайсысы өзі тәрізділермен соғысады, өлтіреді?
- Баланың сұрағы. Әрине, махаббат, мейірімділік, рақымшылдық секілді сөздерді ойлап тапқан, жаратылу тәжісі – адам.
- Дұрыс. Тірі жандылардың ішінде қайсысы өз-өзіне қол жұмсай алады және оны жасайды да?
- Тағы да, мәңгілік, Құдай және қайта тірілуді ойлап шығарған адам.
- Өте жақсы, – деді Равик. – Енді көріп отырғаныңдай, біз қарама-қайшылықтардан өрнектелгенбіз. Осыдан біздің неліктен өлетініміз әлі де түсініксіз болып тұр ма?

Эрих Мария Ремарктың “Arc de Triomphe” романынан үзінді