jump to navigation

Огилвидің байқағандары/кеңестері бізге пайдалы ма? Шілде 3, 2009

Posted by arsenal777 in блогинг.
Tags: ,
7 comments

3580509039_706d0ec8f7Блог жазбаға ат қою, яғни тақырып жазу Сіз үшін оңай шаруа ма? Өзім оларды қиналмай жазатын секілдімін, бірақ кейде салмақты материал жазған кезде (оО ондайда да бар ма еді?), бірнешеуін таңдап, өшіріп, қайта жазып, ойланып-толғанып отыратын жағдайлар да болады. Бірақ, шынымды айтсам, оған қатты басымды қатырмаймын. Бүгін Дэвид Огилвидің тақырып жазудағы кейбір кеңестерін жариялаймын.

1.    Тақырыптар мәтінге қарағанда 5 рет көп оқылады, яғни ақпаратты «сатып тұрған» – тақырып.
2.    Егер де тақырып материалдың пайдалы кеңестер жайында болатындығын көрсетіп тұрса, ол тез таралып кетеді.
3.    Егер де тақырыптың ішіне қызықты жаңалық кіргізетін болсаңыз, жаңалығы жоқ тақырыпқа қарағанда, осындай материалдың оқырман саны 27% өседі.
4.    Оқырман үшін пайдалы ақпараты бар тақырыптар үлкен аудиторияны жинап алады.
5.    Тақырыпқа “бренд-нейм”қосуға болады – дәл тақырыптарға назар аударатын оқырманның 90 пайызы Сіздің не жарнамалап тұрғаныңызды бірден түсінеді.
6.    Егер де Сіз тұтынушылары аса көп емес ерекше бір тауарға жарнама жасайтын болсаңыз, тақырыпта дәл сол адамдардың көңілін аудартатын ақпаратты қолданыңыз.

7.    Зерттеулердің нәтижесінде, көлемді тақырыптары (10 сөзден де көп) бар материалдар көбірек сатылуы мүмкін.

8.    Оқырманды сендіру үшін тақырыпқа факт қажет, бұл – сандар, нәтижелер, аудиторияға қажетті нақты мәліметтер.

9.    Егер тақырып 28% көбірек есте сақталатындай болсын десеңіз, оны тырнақшаға алыңыз.

10.     Егер де жергілікті газетке хабарландыруды жариялайтын болсаңыз, тақырыбына қаланың атын жазып қойыңыз. Оқырман көбінде жергілікті хабарларға назар аударады.

Нығмет Нұрмақов хақында (жалғасы) Маусым 30, 2009

Posted by arsenal777 in публицистика, қазақ басылымдарының тарихы т.
Tags:
2 comments

1956 жылы Кеңес Одағының Жоғары Соты кiнәсiз деп тапқанымен, Н.Нұрмақов мерейтойы кезiнде мерзiмдi басылымдарда жарияланған мақалаларда ғана еске алынып келедi.

Нығмет Нұрмақов жайында ақпарат бар болғасын, оны оқырманмен бөліспекшімін. Осы жазба Асхат ағаның сұрауымен Нұрмақовтың аз ұлттар мәселесіне қатысты еңбегі туралы болмақ.

1929-1930 жылдары Нығмет Москваның жоғарғы партия мектебiне оқуға барады. Кейiн Москвада қалдырылып, Бүкiлодақтық атқару комитетiнiң Президум мүшесi, жауапты хатшының орынбасары және ұлттар бөлiмiнiң меңгерушiсi болады.

«РСФСР-дегі аз ұлттар арасындағы жұмыстың жайы мен міндеттері» деген кітабы 1934 жылы Мәскеудегі «Власть Советов» баспасынан жарық көрді. Бұл — Нұрмақовтың сталиндік «идеяларды» басшылыққа алмаған «қауіпті» ұлттық кадр екендігін дәлелдеп берген туынды. Нығмет бұл еңбегінде БОАК Президиумы ұлттар бөлімінің жан-жақты жұмысын саралап көрсеткен. Отызыншы жылдардың бас көзінде РСФСР территориясында өзіндік ұлттық құрылымдардан тыс аудандарда ұйымдастырылғаи аз санды ұлттардың 65 ауданы болған. Сол сияқты аз санды ұлт өкілдері топтасқан аудандарда төрт мыңға жуық ұлттардың атымен аталған селолық кеңестер жұмыс істеген. Солардың ішінде Орталық Волга өлкесінда — 15, Батыс Сібір өлкесінде — 49, Орал облысында — 4 қазақ селолық кеңестері, ал біздің сол кездегі автономиялық республикамызда 40 неміс, 2 эстон, 2 чуваш, 6 мордва, 2 дүнген, 1 белорус, 2 болгар селолық кеңестері жұмыс істеген. Бұл жұмысты ұйымдастыру, біріншіден, ұлтшылдық сеніспеушілік пен қайшылықтардың қалдықтарын тездетіп жоюды, екіншіден, аз санды ұлттардың өкілдеріне қамқорлықты күшейтіп, мәдени және басқа мұқтаждықтарын өтеуді, үшіншіден, оларды жаңа құрылысқа араластыруды мақсат етті.

«Советскую власть из русской сделать междунациональной, близкой, понятной и родной для трудящихся масс всех республик и особенно тех, которые отстали в хозяйственном и культурном отношение», — дейдi Нығмет. «Не ослаблять борьбу на два фронта в национальном вопросе» (Власть советов// 1932.10) атты мақаласында. «Уклон великорусскому шовинизму отражает стремление отживающих классов господствующей великорусской нации вернуть себе утраченные привилегии. Отсюда опасность великорусского шовинизма, как главная опасность партии в области национального вопроса», — деп жалғастырады. Москвада аз ұлттар бөлiмiнiң меңгерушiсi бола жүрiп Нығмет осындай өткiр мақалаларын үзбей басып тұрды. Ұлттық арақатынастар мәселесiне терең бойлап бiрнеше баяндамалар жасайды.

Нұрмақовтың басқа да еңбектері жайында келесі жазбаларда

Құлшыныс, тәжірибе, позиция иелері Маусым 26, 2009

Posted by arsenal777 in медиа.
Tags: , ,
8 comments

3657992252_e71f26d0d6

90 -жылдардан бастап журналистер мерекесі 28 маусымда тойланады. Дәл осы күні БАҚ туралы алғашқы заң қабылданған болатын. Бірақ, 2006 жылы Парламент депутаттары қалам иелерінің мерекесін маусымның соңғы жексенбісіне белгіледі.

БАҚ қызметкерлеріне кәсіби мереке күнінде шығармашылық шабыттың шарықтауын, еңбекте табысқа жете беруін тілеймін! Қаламдарыңыз мұқалмасын!

Нығмет Нұрмақов хақында (Кіріспе) Маусым 23, 2009

Posted by arsenal777 in публицистика, қазақ басылымдарының тарихы т.
Tags: , ,
8 comments

01Нығмет Нұрмақов туған халқына істеген қызметінің үлкен бір арнасы – қазақ баспасөзін қалыптастыруға ықпал етуі еді. Ол өзі аяғынан қаз тұрғызған қазақтың кеңес дәуіріндегі «Тіршілік», «Қазақ тілі», «Қызыл Қазақстан» басылымдары   арқылы ұлттық баспасөздің негізін салды. Солар шынайы жалпыұлттық саяси-қоғамдық мерзімді басылымдыр болды. Өз кезінде олардың әрқайсысы қазақ өміріне қатысты мәселелерге ой жіберіп, көзқарасын, бағыт-бағдарын үнемі білдіріп отырды. Қазақ зиялылыарының саяси орталықтары ретінде бүкіл саяси-әлеуметтік іс-әрекеттердің ұйымдастырушысы да бола білді. Бұларды қара қазақтың түгелге жуығы оқыды.

Солардың күш-жігері, қайраты мен табандылығының арқасында дүниеге келген біздің қазақ қоғамындағы демократиялық түсінік ұзақ жылдар бойы орынсыз саяси тоқпаққа ұрынып келді. Ақ-қараны айыртпас осы бір солақай саясат дегенініе жетіп, жоғарыда аттары аталған зиялы қауым қатарын «халық жаулары» деген атпен қырғынға ұшыратты. Бар жазғандары ұлтымыздың шерлі кезеңінің шежірешілеріне айналғандығы ма? Бірақ, араға 70 астам уақыт салып олардың есімі қайта жаңғырды, саяси-азаматтық тұрғыдан ақталынып алынды, шығармаларын көпшілікке тарату жұмыстары жүргізілуде. Тарих халқымызды өзінің өр тұлғалы ұлдарымен қайта қауыштыруда.

Нығмет Нұрмақовтың қаламгер-публицистік, қайраткерлік істері өз заманында-ақ аса жоғары бағаланған. Қазақ ортасы, түркі әлемі ғана емес, орыс ғалымдарының да берген тарихи тұжырымдары ерекше. Оның шығармаларының қай-қайсысы болсын тұнып тұрған публицистика. Білім алған ошақтарынан бастап, қызмет еткен ортасы, әлеуметтік қызметтері, саяси-қоғамдық көзқарастарын саралайтын болсақ оның публицистік қыры одан әрі тереңдей ашыла түсері анық.

Бостандық пен азаттықты аңсаған, Ахмет Байтұрсынов, Әлихан Бөкейханов, Міржақып Дулатов сынды қыран ойлы қазақ зиялыларының арасынан осы Нығмет Нұрмақовтың да тұлғасы қатар көрінетіндігі сөзсіз.

жалғасы бар

Блогосфера тынысы Маусым 17, 2009

Posted by arsenal777 in блогер, блогинг.
Tags: , , , , , , , ,
7 comments

blogs-about-blogging

Блогосферадағы соңғы жаңалықтарға назар аударайық:

1.      Linux туралы қазақ тіліндегі алғашқы блог. Қазақша Linux (Линукс), орнату, баптау, қолдану кеңестері. Сонымен қатар, осы блогтан қазақша Mozilla Firefox браузерін жүктеп алуға болады. ИТ саласына қатысты қажет ақпарат осы блогта жоқ емес.

2.       Жаңа подкастшы және жаңа үнхабар пайда болды. Оны Сіздер мүмкін тыңдап үлгерген де шығарсыздар. Естімесеңіз, міне. Ansar-ға тілейтініміз: жаңа үнхабарлар қызықты, әрі жиі болып шықсын.

3.      Микроблогингтің соңғы жаңалықтарын хабарлап отыратын блог бар екенін естіген шығарсыздар. Микроблогинг өміріне қатысты өзгерістер, жаңалықтар, жаңа мүмкіндіктер т.б.

4.      Your vision блог-тұғырнамасы 1 ай бұрын интерфейсін қазақ тіліне аударды. Енді қазақ тілді блогшыларға осы тұғырнамада блог жүргізуге еш кедергі жоқ.  Your vision тек қана блог-тұғырнама емес, сонымен қатар, әлеуметтік желі; Сіз бірлестік құрып, немесе дайын бірлестікке кіріп, тақырыпқа сай жазба жаза аласыз және осы жазбаны(пікірлерді де)  басқалар бағалай алады. Тұғырнамадағы басқалардың блогтарында жаңа жазбалар жайында хабардар болып, достар қатарына ұнаған блогшыны қосуға болады. Жеке блог жүргізесіз бе, әлде анда-санда бірлестікке де жазып тұрасыз ба, бұл сіздің еркіңізде.

BBC ізімен (10) Маусым 15, 2009

Posted by arsenal777 in медиа.
Tags: , ,
4 comments

3382977725_519a106d2a

Экранға үңіле бермеңіз!

Сіз Интернет туралы жазсаңыз да, бұл ақпаратты ылғи әлемтордан алу қажет деген сөз емес.  Сөз жоқ, Интернет – ақпараттың қайнар көзі. Әсіресе, аты-жөні, даталар, заңнама және т.б. тексеру үшін пайдалы. Бірақ Сізге қажет нәрсенің бәрі осында деп ойламаңыз. Жақсы материал адамдармен сұхбат жүргізусіз мүмкін емес. Сіздің сұрақтарыңызға басқа біреудің жауабы арқылы өзге авторларда болмайтын ерекше атмосфера туады.

Егер де Сіз Google арқылы бір ақпарат тауып алсаңыз, ол басқалар үшін де қол жетерлік болар деген сөз. Сонымен қатар, интернеттегі ақпаратқа сақтықпен қарап, тексеру керек. Ірі ұйымдардың ресми вебсайттарында да қателер болуы мүмкін.

Әр кез материалға бірдеңе қосқан дұрыс. Сайтыңыздың басты ерекшелігі – Сіздің  әр уақытта күрделі нәрселерді дұрыстап түсіндіруі болады.

ВВСдің “Интернет үшін қалай жазу керек” модулі осымен тәмам.

Қазақ мерзімді баспасөзі (6) Маусым 11, 2009

Posted by arsenal777 in қазақ басылымдарының тарихы т.
Tags: ,
7 comments

Арқа ажары (соңы)

1965 жылы өлке таратылып, қараша айында “Тың өлкесінің” соңғы сандары жарық көрді. Енді өлкелік газетті Ақмола облысының “Коммунизм нұры” алмастырды. Нақ осы уақыттан бастап табаны күректей 26 жыл бойы “Коммунизм нұры” облыстың тасқа басқан шежіресіне айналды. Бұл кезеңде облыстық газетте Әнуар Ипмағамбетв, Ибрагим Қапаров, Әмірғали Нүркішев, Октябрь Әлібековтер басшылық жасап, басылымның қазақ баспасөзінде өзіне лайықты орын алуына елеулі үлес қосты. 1978 жылы “Коммунизм нұры” газетінің Еңбек Қызыл Ту Орденімен марапатталуы шығармашылық ұжымның сол мақсат мүддесінен шыққандығының дәлелі.

Халқымыз ғасырлар бойы аңсаған азаттыққа қол жеткізді. Тәуелсіздіктің арайлы ақ таңы атты. Құрсаудан құтылған қазақ баспасөзі өзінің жүрекжарды үнімен ел егемендігін айдай әлемге паш ететін мүмкіндікке ие болды. Еркіндіктің асқақ мұратын Арқа өңірінің төл басылымы да бар болмысымен құптап, оқырманға айтар ойын жаңа мазмұн, тың арнаға бұрады. Сол себепті 1991 жылдың 26 қаңтарынан Ақмола облыстық “Арқа ажары” деген жаңаша атаумен жарық көреді.

Жай емес деген үмітте Маусым 7, 2009

Posted by arsenal777 in блогинг, әлеумет.
Tags: ,
8 comments

3331542018_26c6bdf246

Бір жыл бұрын микроблогинг деген сөзді қолданбайтынмын, тек Твиттерге тіркелгесін, блогымда осы сервис жайында бірнеше рет жазған едім. Уақыт өте келе, “микроблогинг” лексиконымда үйреншікті сөзге айналды, микроблог жүргізуге арналған сервистер көбейді және олардың танымалдылығы да арта түсті.

Бүгін Обамадан бастап Опра Уинфридің бағдарламасын көретін үй шаруасындағы әйелге дейін сол “Не істеп жатырсыз?” деген сұраққа жауап беруге асығатындар көп. Қазір Твиттер, Плюрк сияқтылар өздері әлеуметтік желі бола тұра, Фейсбук, Мой мир деген сияқты ірі әлеуметтік желілерге өз әмірін жүргізгендей болды, тура өздері болмаса да; дәлірек айтсақ, микроблогинг элементтерін кең таратты.

Дара Торрес пен Шакил О’Нилдардың Твиттерде пайда болуы да жай емес, ал твиттерфон  бұл бөлек әңгіме… Бір сөзбен айтқанда, микроблогингке назар аудару енді “болады” емес, “қажет”. Қазақ тілінде микроблогингтің қызықты жаңалықтарымен енді мына жерден танысуға болады. Иә, бұл жарнама. ;) Назар аударғандарыңызға көп рахмет.

ВВС ізімен(9) Мамыр 30, 2009

Posted by arsenal777 in медиа.
Tags: , ,
17 comments

Редактордың қажеттілігі жайында
редактор
Материалды жариялау алдында, оны біреу тексерген жақсы. Бұл функцияны веб-сайттың редакторы, немесе редакциядағы журналистер кезектесіп атқарауы мүмкін. Бірақ редакцияланбаған материалды жариялауға болмайды. Себебі ең керемет журналист немесе жазушының өзі қатесін байқамауы, не бір сөзді/мәтінді қайталап жазуы мүмкін. Редактор мәтінді өзгертсе, одан қорықпау керек. Бұл оның жұмысы. Редактор мәтінді көркемдеп, өңдейді, бұл сіздің қолыңыздан да келуі мүмкін, бірақ кейде автор өз материалына қайта-қайта қарап, көп уақытын бөлгендіктен, керісінше біраз қателіктерді(тек қана орфографиялық немесе пунктуациялық емес, стилистикалық қателер де) байқамауы мүмкін.

Редактор мәтінді толық түсіне алмайтын жағдайда, оны редакторға түсіндіріп, оқырманға түсінетіндей қылып, қайта жазу қажет.

Жақсы редактор мақаланың заңнамалық жағын да қарастыру қажет, осылайша веб-сайт  дау-дамайдан/арыздардан аулақ болады.

P.S. немесе Ал мен болсам,…

Өз басым блогта көп қате жіберемін, кейде асығып, кейде байқамай, кейде білместіктен. Бақытыма орай, менің оқырмандарым қателерімді көрсе, айтуды ұмытпайды, осындай қате кетті деп хат(пікір емес) жазады. Сіздердің барлықтарыңызға көп рахмет.

Редакциялар жайында айтатын болсам, шынымен де редакторлық және корректорлық жұмыс өте маңызды, әрі міндетті түрде болады. Газет, не ТВ болсын, апта сайын журналистер және осы БАҚ қызметкерлері жиналып, өткен аптаның материалдарына шолу жасайды, қателіктерін көрсетеді, проблемаларды талқылайды.

Интернеттегі веб-сайттар жайында айтатын болсам, өзім  «Интерньюс Казахстан» сайтына материал жіберген кезде, оны еш өзгертпестен жариялапты. Қызық, негізі, ішінде қателер бар еді.

Қазақ мерзімді баспасөзі (5) Мамыр 26, 2009

Posted by arsenal777 in қазақ басылымдарының тарихы т.
Tags:
add a comment

«Есіл правдасы», «Тың өлкесі».

Көп ұзамай Отан соғысы басталады. Сұрапыл соғыс жылдарында басылымның ұйымдастырушылық, халықты ерлік еңбекке жұмылдырушылық күші ерекше болады. Газет майдан мен тыл өмірін көрсетіп қана қойған жоқ, қаламдарын қаруға айырбастаған бір топ қызметкерлерін ел қорғауға аттандырады. Солардың бірі А.Айзахметов болатын. Оның орнына майдан жылдары Ө.Өкішев, К.Үсебаев, А.Әлғожин, А.Мұздыбаевтар редакторлық қызмет атқарады.

Саясат та, заман да өзгереді. Он сегіз жыл бойы «Сталин туы» деген атпен шығып келген Ақмола облыстық газеті 1957 жылдан бастап «Есіл правдасы» деген жаңа атпен жалғасты. Газеттің жаңа атқа көшуі партияның ХХ съезінің тарихи шешімдеріне байланысты «жеке басқа табынушылық» сарқыншақтарын жоюдың салдарынан болғаны белгілі. Бұл жылдарда «Есіл правдасы» газетінің редакторы С.Сейітов, Г.Сәрсенбиндер болды.

1961 жылы 17 қаңтарда КПСС Орталық Комитетінің кезекті Пленумы болып, Қазақстанның солтүстігінде бес облыс Тың өлкесі болып қайта ұйымдастырылады. Осы жылдың қаңтар айының соңына таман «Есіл правдасы» Қазақстанның бес облысын қамтыған «Тың өлкесі» газеті болып жарық көре бастайды. Бұл кезеңде халқымыздың ұлттық болмысына, қазақ рухымызға өлшеусіз қиянат жасалып, тоталитарлық идеология өктемдік құрды. Қазақ мектептері мен қазақ тіліндегі басылымдар жаппай жабылды. Солтүстік Қазақстанның бес облысының ұлттық сипатын білдіретін жалғыз басылым, бүгінгі «Арқа ажарының» тарихи шежіресінде өзіндік орны бар, «Тың өлкесі» сол кезде едәуір рухани жүк көтерді.

Газеттің редакторлары Уәра Нұрсейітов, Сапаржан Хайдаров болды. Бұл кезеңде қазақ баспасөзінің ардагерлері Әнуар Ипмағамбетов пен Зейнолла Әйтімов осы газетте редактордың орынбасарлары қызметін атқарды.